1 Γιορτή των Αγίων Αναργύρων στα Λεπιανά

Σήμερα μεγάλη γιορτή στα Λεπιανά του δήμου Αγράφων.
Γιορτάζει ο Ναός του χωριού στην κεντρική πλατεία που είναι αφιερωμένος στους Αγίους  Αναργύρους,Κοσμά και Δαμιανό.
Την ημέρα αυτή πλήθος κόσμου απο πολλά χωριά των Αγράφων αλλά και όλης της Ευρυτανίας,μαζεύονται για να προσκυνήσουν την θαυματουργή εικόνα αλλά και να ψωνίσουν κάθε λογής προιόντα απο τους μικροπωλητές της εμποροπανήγυρις.
Πολλούς ναούς περνάμε ανηφορώντας για τα χωριά της Πρασιάς απο το Αγρίνιο αλλά όταν φτάσεις στο κέντρο των Λεπιανών μπροστά στον πετρόκτιστο ναό των Αγίων Αναργύρων σαν κάτι να σε τραβά για να σταματήσεις και να ανάψεις ένα κερί,προσκυνώντας την εικόνα.
Χρόνια πολλά στους Λεπιανίτες και σε όλους τους Αγραφιώτες.
Δείτε παρακάτω τι γράφει για την ημέρα αυτή και για τους θρύλους που υπάρχουν γύρω απο την θαυματουργή εικόνα ο Εκπαιδευτικός κ.Γεώργιος  Αθανασιάς


στην ηλεκτρονική του σελίδα :
"Τα Λεπιανά, που κατοικούνται από εξαιρετικά αγνούς, ανεπιτήδευτους, πρόσχαρους και φιλόξενους ανθρώπους, όπως όλα, άλλωστε, τα χωριά του Δήμου Ασπροποτάμου, αποτελούσαν και αποτελούν το θρησκευτικό κέντρο της περιοχής, διότι εδώ υπάρχει η εκκλησία αποκούμπι των ευσεβών, των κατατρεγμένων και των ασθενών.
Σε τούτο εδώ το χωριό στρίβει το νου του και σε τούτους εδώ του Αγίους εναποθέτει τις ελπίδες του ο κάθε αδύνατος, ο κάθε ανήμπορος κι ο κάθε βασανισμένος, όταν, με δάκρυα στα μάτια και με ελπίδα ξέχειλη στην καρδιά, αναφωνεί μία μονάχα λέξη. «Αγιανάργυρη μ’», φωνάζει και καρτερεί… και περιμένει… και προσμένει… Κι Εκείνοι, αθεράπευτα ρομαντικοί και «συντραλήδες», τρέχουν… Τρέχουν, για να συνδράμουν το φτωχό, για να βοηθήσουν τον πλούσιο, για να ελεήσουν τον αμαρτωλό, για να θεραπεύσουν τον ευλαβή…! Τρέχουν, χωρίς να περιμένουν παρακαλέ(σ)ματα πολλά και ανταλλάγματα καθόλου…!
Ο λόγος για τους Αγίους Αναργύρους, Κοσμά και Δαμιανό, τους ασιάτες, στους οποίους είναι αφιερωμένους ο Ενοριακός Ναός του χωριού.
Εδώ, σ’ αυτή την εκκλησιά, κάθε 1η του Νοέμβρη, ανήμερα στων δύο Αγίων τη γιορτή, συρρέουν εκατοντάδες ανθρώπων, για να εκκλησιαστούν, για να προσκυνήσουν στη Χάρη τους, για να τους φέρουν το τάμα τους, για να ψωνίσουν «τα πέρα –δώθε τους», για να αγοράσουν των κοριτσιών τους την προίκα, για να δουν τη νύφη που τους προξένεψαν για το παιδί τους και το γαμπρό που τους έταξαν για την κοπέλα τους, για να ανταμώσουν κόσμο και για να ξεσκάσουν… για να διασκεδάσουν!
Αντάμα τους, έρχονται… καταφθάνουν και οι κάθε λογής λιανοπωλητές, έμποροι, κρασοπώλες και καστανάδες, για να ξοδέψουν την πραμάτεια τους και για να προσφέρουν, μέσα απ’ τα προχειροστημένα κι απ’ της μιας μερός τα μαγαζιά, τερψιλαρύγγια εδέσματα, ντόπια πιόματα και παραδοσιακή μουσική!
Παλιότερα, τότε που δεν υπήρχανε γιατροί στον τόπο και δρόμοι για να φύγεις, στους πολύ βαριά αρρώστους και στους ασθενείς που δε γιατρεύονταν «καλοπίχερα» φρόντιζαν και τους πήγαιναν τη θαυματουργή εικόνα των Αγίων Αναργύρων! Πήγαιναν στα Λεπιανά, έπαιρναν τον παπά και των θαυματουργών Αγίων την εικόνα και την πήγαιναν στου κάθε αρρώστου το κρεβάτι. Σαν πήγαιναν εκεί, διάβαζε ο παπάς σύντομη παράκληση στους δυο Ανάργυρους Γιατρούς, Σταυροκοπιόνταν κι ο άρρωστος δυο –τρεις φορές κι έπειτα… έπειτα, έπιαναν και την έβαζαν με σεβασμό απάνω απ’ τον βαριά ασθενή και περίμεναν… και καρτέραγαν… και πρόσμεναν της εικόνας το σημάδι και των Αγίων Αναργύρων την πολύτιμη βοήθεια.
Εκεί που περίμεναν κι όπως καρτέραγαν, αν άκουγαν της εικόνας τρίξιμο, ο άρρωστος θα γίνονταν, αργά ή γρήγορα, καλά, αν δε… τότε… δυστυχώς, τότε, το έτρωγε χαράμι το φαΐ, το έπαιρναν απόφαση κι άρχιζαν τις ετοιμασίες για τη δύσκολη τη μέρα!
Κατά την παράδοση, οι Άγιοι Ανάργυροι, στα 1823, δε δίστασαν να δείξουν τη δύναμή τους στη στρατιά του αιμοσταγή Μουσταή Πασά της Σκόνδρας.
Όπως μολογάνε, σαν έφτασαν οι Τουρκαρβανίτες στο χωριό, δυο Τουρκάκια μπήκαν στην Εκκλησία να βεβηλώσουν, να καταστρέψουν και να αρπάξουν, ό,τι πολύτιμο και εξαργυρώσιμο θα έβρισκαν μπροστά τους!
Σαν έφτασαν μπροστά απ’ το προσκυνητάρι, το ένα έμεινε και περιεργάζονταν το Ναό, ενώ το άλλο, το πιο βάρβαρο, σήκωσε το αιματοβαμμένο του σπαθί και, δίχως κανένα δισταγμό ή τη στοιχειώδη αναστολή, έβγαλε των Αγίων Αναργύρων τα μάτια κι έπειτα… άμα έκανε το απάνθρωπο… το αντίχριστο ανοσιούργημά του, έπιασε και τους πήρε και τα δυο ασημένια στεφάνια που είχαν στο κεφάλι τους…! Όμως δεν άργησε… Ξεκάμπισε το θάμα και εμφανίστηκε… ξεπρόβαλε «της Αγιανάργιαρης» η δύναμη! Έκαμε να βγει έξω, αλλά που… Κοκάλωσε στον τόπο, λες και κάποιο αόρατο χέρι το τράβαγε προς τα μέσα! Δίνει να βγει, κάνει να ξεχουρδίσει, τίποτα…!
Τρομοκρατημένο, με λυμένα από το φόβο πόδια, κρένει… φωνάζει στο σύντροφο του να πάει να το βοηθήσει, αλλά φρούδα η ελπίδα και μάταιος ο κόπος… Το αγροίκο… το άξεστο… το βάρβαρο… το αλλόθρησκο τουρκόπουλο δεν ξεκόλλαγε από της εκκλησιάς το πάτωμα, απ’ των δυο θαυματουργών Αγίων το κράτημα κι απ’ του Μεγαλοδύναμου το Θάμα!
Το άλλο το Τουρκόπουλο, το λεύτερο, βλέποντας, ότι αδυνατούν από μόνα τους να δώσουνε στο πρόβλημά τους λύση και στην αδυναμία τους φευγιό, δύναμη και δυνατότητα, πάει… κοσεύει… τρέχει, για να ’βρει έναν Χριστιανό και στην εκκλησία μέσα να τον φέρει…! Να τον φέρει και γονατιστός τους δυο προσβεβλημένους… τους δυο σπαθομαχαιρομένους… τους δυο λεηλατημένους Αγίους να παρακαλέσει, το θυμό τους λιγάκι να καταλαγιάσουν και το «κρατούμενο» Τουρκάκι και πάλι ελεύθερο ν’ αφήσουν…!
Πήγε, αλλά πού να βρεθεί ο Λεπιανίτης και πώς να ανταμωθεί ο Χριστιανός…; Πού και πώς να βρεθεί, αφού, μόλις οι Λεπιανίτες έμαθαν του Μουσταή τον ερχομό και της αρβανιτιάς το πέρασμα, άφησαν τα σπίτια τους, παράτησαν τα χωράφια τους, μάζεψαν τα πράματά τους, πήραν τα μάτια τους κι «έπιασαν το στεριό»…!
Κάποια ώρα, κόντευε να βραδιάσει, βρήκε έναν γέροντα, του μολόγησε την ιερόσυλη πράξη τους, του εξήγησε το πρόβλημά τους, τον πήρε και πήγαν…!

Το γεροντάκι, μπήκε στην εκκλησιά, έκαμε με θέρμη το Σταυρό του και γονάτισε… Γονάτισε μπροστά στη συλημένη… στη μαγαρισμένη… στην μαχαιρωμένη εικόνα των Αγίων και τους παρακάλεσε… Τους παρακάλεσε, να στρίψουν το θυμό τους, να μαλακώσουν την καρδιά τους, ν’ ανοίξουνε το χέρι τους το δυνατό και να λευτερώσουν το βέβηλο Τουρκόπουλο, που είχαν στον τόπο καρφωμένο και μέσα στην εκκλησία τους κλεισμένο.

Οι Άγιοι, δεν άργησαν… Βλέποντας του γέροντα την πίστη τη ζεστή, έστριψαν το θυμό τους κι έλυσαν του μικρού Τούρκου τα δεσμά!

Τα Τουρκάκια, λεύτερα και τα δύο πια, γονάτισαν μπροστά απ’ των Αγίων Αναργύρων την εικόνα και μέσα από της μετανοιωμένης καρδιάς τους τα βάθη τα απύθμενα κι από της συνταραγμένης τους ψυχής το είναι, ζήτησαν λύπηση απ’ των Ελλήνων το Θεό και συγχώρεση απ’ τους Αγίους Αναργύρους. Έπειτα, έβαλαν ξανά στη θέση τους τα δυο αργυρά στεφάνια, ευχαρίστησαν το γερο –Χριστιανό, βγήκαν απ’ την εκκλησία έξω και χάθηκαν στο σκοτάδι! Λένε, ότι «ξίνισαν» μέσ’ στου Μουσταή τη στρατιά, έστριψαν τις πλάτες τους στον Αλλάχ, ξέγραψαν τον «Προφήτη» κι έγιναν Χριστιανοί πιστοί, Ρωμιοί μέσ’ στους Ρωμιούς…!

Σύμφωνα με το θρύλο, στων Αγίων τη γιορτή, λίγο μετά την εκκλησιά και πάντως πριν το μεσημέρι, προτού από χρόνια πολλά και στους παλιούς καιρούς, έρχονταν δυο ελάφια…! Έρχονταν, ανέβαιναν της εκκλησιάς τα σκαλοπάτια, σταμάταγαν λίγο στην πόρτα της μπροστά, πήγαιναν και κάθονταν σιμά στου πλάτανου τη βρύση, ξεΐδρωναν… ξαπόσταιναν λιγάκι κι έπειτα… έπειτα τα ’σφαζαν και τα ’καναν μαγείρεμα για το κοινό και στους προσκυνητές φαΐ…!

Όμως, μια χρονιά ανάποδη, κίνησαν από μακριά και άργησαν να ’ρθουν, δε φάνηκαν νωρίς, οι επίτροποι κι οι προεστοί, για να προκάμουν το φαΐ, δεν τ’ άφησαν να ξαποστάσουν, τα ’σφαξαν ιδρωμένα κι από κει και δώθε δε ματαφάνηκαν… δεν ξαναήρθαν ελάφια πια!

Σε ό,τι αφορά στο Ναό των Αγίων Αναργύρων, είναι ένας λιτός Ναός σε ρυθμό βασιλικής, στο μπροστινό του μέρος έχει ένα μικρό προαύλιο και κάμποσα σκαλοπάτια… Έχει πολλά σκαλοπάτια που σε ανεβάζουν στην πλατεία κι άλλα που σε κατεβάζουν στο δρόμο για τον Άι –Βλάση. Όμως, παρά της κατασκευής του το λιτό, σα μπαίνεις μέσα γίνεσαι άλλος άνθρωπος… γίνεσαι απόκοσμος… αφήνεις τα εγκόσμια και τρέχεις… ταξιδεύεις για άλλους τόπους και για τους επάνω ουρανούς…!

Ακόμη, αξίζει να αναφερθεί, ότι εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το τέμπλο του Ναού και οι ιδιαίτερα αξιόλογες εικόνες που βρίσκονται σ’ αυτό, καθώς και μια λειψανοθήκη που χρονολογείται από το 1874…!